Door de ogen van de leerplichtambtenaar

Editie 08
Leerplichtambtenaar

Donderdag 16 maart vindt de Dag van de Leerplicht plaats. Daarom kijken we deze editie door de ogen van leerplichtambtenaar Rebecca Salcedo.

‘Het is een geweldige baan, maar niet een waar je op feestjes direct vol trots over vertelt’, zegt Rebecca Salcedo lachend. Als leerplichtambtenaar controleert Rebecca of jongeren en hun ouders zich houden aan de Leerplichtwet. ‘Het klopt dat we soms streng moeten optreden tegen verzuim en dat maakt ons beroep niet altijd even geliefd.’

Maar wie denkt dat leerplichtambtenaren de hele dag spijbelaars op de bon slingeren, heeft het mis. Volgens Rebecca is straffen een middel, maar geen doel op zich. Vooral het belang van het kind staat voorop: ‘We willen dat een kind naar school gaat tot het een diploma heeft waarvan wij denken: daar kan je verder mee. Jongeren moeten minimaal hun havo-, vwo- of MBO2- diploma halen voordat we ze met rust laten.’

Maatwerk

De maatregelen die een leerplichtambtenaar kan nemen tegen verzuim lopen flink uiteen. ‘Ik schrijf niet zomaar een proces verbaal uit, want daarvoor moet ik eerst kunnen vaststellen of er sprake is van verwijtbaarheid bij de leerling of de ouders,’ vertelt Rebecca. En dus gaat de leerplichtambtenaar eerst in gesprek. Met de school, de ouders en met de leerlingen zelf: ‘Waarom ontbreekt het een leerling aan motivatie en welke hulp kunnen we bieden om de omstandigheden zo te maken dat een kind wél weer naar school gaat?’ Rebecca doet er eerst alles aan om op een positieve manier door te dringen. Wanneer leerlingen en ouders iedere medewerking blijven weigeren, gaat ze handhaven. Dat kan leiden tot een boete of een taakstraf, maar ook tot het accepteren van hulpverlening.

170302_ARF_001.jpg
Als leerplichtambtenaar controleert Rebecca of jongeren en hun ouders zich houden aan de Leerplichtwet.

Overigens zijn er ook gevallen waarin verwijtbaarheid direct heel duidelijk is. Bijvoorbeeld wanneer ouders hun kinderen van school weghouden voor een dagje Efteling of drie weken vakantie. ‘Bij luxeverzuim kunnen ouders rekenen op een proces verbaal en een boete die kan oplopen tot wel honderd euro per dag per kind’, zegt Rebecca. ‘Een paar dagen extra vakantie kan zo dus al gauw een dure grap worden.’

Structureel spijbelen

Wanneer jongeren structureel te laat of helemaal niet naar de les komen, wordt onder leerplichtambtenaren gesproken van signaalverzuim. Als blijkt dat leerlingen meer dan zestien uur per vier opeenvolgende weken afwezig zijn, moeten scholen dat verplicht melden en wordt een leerplichtambtenaar ingeschakeld. De eerste stap zonder zorgsignalen is dan meestal een waarschuwingsgesprek. ‘Tijdens dit gesprek proberen we de reden van het verzuim te achterhalen en kunnen we het advies geven om hulp en steun te zoeken. Als een kind gepest wordt kan het bijvoorbeeld helpen om een gesprek op school aan te gaan over de sfeer in de klas. Maar er kunnen ook afspraken worden gemaakt over een dagstructuur, motivatie en discipline’, legt Rebecca uit.

Bureau Halt


Als blijkt dat de leerling en ouders de gemaakte afspraken niet nakomen en het verzuim toch doorgaat, kan worden doorverwezen naar Bureau Halt. Halt is als stichting gespecialiseerd in de aanpak van grensoverschrijdend gedrag en betrekt in dit traject ook de ouders van de leerling. ‘Meestal mondt dat uit in een leer-werkstraf die zich richt op bewustwording. Het schrijven van een excuusbrief aan bijvoorbeeld de school kan daar een onderdeel van zijn. Sommige jongeren moeten nu eenmaal eerst ergens tegenaan lopen, voordat ze hun gedrag veranderen.’

170308_ARF_014.jpg
Rebecca: ' Sommige jongeren moeten nu eenmaal eerst ergens tegenaan lopen, voordat ze hun gedrag veranderen.'

Meer aan de hand

En wat als zo’n interventie weinig uithaalt? Dan is er volgens Rebecca vaak wel wat meer aan de hand. ‘De achterliggende problematiek kan heel divers zijn. Sommige kinderen zitten gewoon niet op de juiste plek en zijn al gebaat bij een switch naar een ander niveau of een andere school.’ Maar andere problemen zijn ernstiger. Zo ziet Rebecca in haar werk ook geregeld kinderen met depressies, eetstoornissen en heel af en toe zelfs gevallen van verwaarlozing: ‘Als een kind aan zijn lot wordt overgelaten en thuis alles alleen moet doen, is het natuurlijk niet heel gek dat het niet of te laat op school komt.’

Samen oplossen

Bij de aanpak van dit soort heftige problemen zijn vaak meerdere partijen betrokken. Denk daarbij niet alleen aan ouders en de school, maar ook aan artsen en hulpverlenende instanties. Om zo snel en effectief mogelijk een oplossing voor het verzuim van een leerling te vinden, probeert Rebecca toe te zien op een zo goed mogelijke samenwerking tussen al deze partijen. Want hoe langer iemand thuiszit, hoe moeilijker het wordt om hem weer naar school te krijgen, weet Rebecca uit ervaring. ‘Soms verloopt die samenwerking stroef en moet ik met lede ogen aanzien hoe een leerling afglijdt. Weet je, ik ben geen hulpverlener en het is niet mijn taak om jongeren uit bed te trekken. Maar ik voel me wel verantwoordelijk voor de vraag wie aan zet is en wanneer. Met goed monitoren, probeer ik zo’n proces positief te beïnvloeden. En als iedereen goed samenwerkt en alert is, kan je soms erger voorkomen. Als dat alleen al lukt, geeft dat echt een kick.’

Meer weten?

Wil je meer weten over de leerplicht, kijk op denhaag.nl.

Meer Editie070?

Wil je meer verhalen lezen over de stad? Bekijk dan ook de andere verhalen op Editie070.

Door de ogen van de leerplichtambtenaar

Gepubliceerd op 10 maart 2017 Geschreven door Stéphanie Albicher Fotografie door Arnaud Roelofsz

Heb jij een idee voor een verhaal op Editie070?

Editie 08

10 maart 2017
Alle edities Sluiten X
Meer artikelen?
08