Door de ogen van de boswachter

Editie 06
Boswachter0700238.jpg

In Den Haag vind je bijna 2.000 hectare aan duingebieden, landgoederen, recreatiegebieden en parken. Een enorm gebied waarin voor de gemeente veertien boswachters werken. Hans van der Meijs is daar één van. Hij groeide op tussen de kassen van het Westland en had als klein jongetje al een fascinatie voor ‘natuur, plantjes en beestjes’. Een echte natuurliefhebber die later landschapsbouw zou gaan studeren en de lerarenopleiding biologie volgde. Voor hij aan zijn huidige baan als boswachter begon werkte hij ook voor de gemeente Den Haag, maar dan als praktijkdocent groensector.

Fikse boetes

‘Als boswachter is onze voornaamste taak om ervoor te zorgen dat mensen respectvol met een groengebied omgaan en zich aan de regels houden’, vertelt Hans. Zo mogen honden in het duingebied niet loslopen, en wie betrapt wordt kan rekenen op een fikse boete. Het is een noodzakelijke maatregel om de andere dieren in het gebied te beschermen, want honden verstoren de natuur en verspreiden een geur waar wild voor terugschrikt. Hans: ‘Ga voor de grap maar eens kijken bij officiële honden-uitlaatgebieden, zoals de Bosjes van Poot. Geloof mij, daar is echt geen konijn meer te vinden.’

Boswachter0700101.jpg
De boswachter heeft als voornaamste taak ervoor te zorgen dat mensen respectvol met een groengebied omgaan en dat zij zich aan regels houden.

 

Het kan overigens nog veel brutaler, weet Hans. ‘Een aantal jaar geleden werd veel ingebroken in de verdedigingsbunkers die hier in het duingebied staan.’ Voor baldadige jongeren misschien een lollig idee, maar voor de vleermuizenpopulatie die in de bunkers overwintert een regelrechte ramp: ‘Het onderbreken van hun winterslaap kost vleermuizen zoveel energie dat ze eraan kunnen doodgaan.’ En vorig jaar nog stuitten collega's van Hans tijdens een nachtelijke handhavingsactie op twee visstropers. ‘Best spannend’, zegt hij grijnzend. ‘Maar ze wisten ze mooi op heterdaad te betrappen.’ Als handhavers kunnen boswachters soms in best lastige situaties terecht komen. Met mensen die niet willen meewerken of zelfs agressief worden. Gelukkig staan de boswachters er dan niet alleen voor. Hans: ‘We werken in duo’s en dragen altijd politieportofoons, dus assistentie is in geval van nood nooit ver weg.’

Schat aan kennis

Maar boswachters zijn natuurlijk veel meer dan een soort politieagenten in het groen. Zo moeten ze veel kennis van de natuur hebben om te weten wat er speelt in een gebied. Het zoeken naar sporen en het verzamelen van informatie is iets wat Hans erg graag doet: ‘Nu het wat kouder wordt en de recreatiedruk afneemt, is daar ook wat meer tijd voor. Fijn, want alleen op die manier leer je een gebied echt kennen.’

Boswachter0700112.jpg
Hans verrijkt zijn kennis over een groengebied door te zoeken naar sporen en informatie te verzamelen.

 

Daarnaast hebben boswachters dankzij hun grote kennis van de natuur in bepaalde gebieden vaak ook een belangrijke rol als voorlichter. Dat doen ze tijdens excursies, maar bijvoorbeeld ook door geïnteresseerden uitleg te geven over de ontwikkelingsplannen voor een gebied. ‘Vroeger lagen hier geasfalteerde paden en was vrijwel alles daaromheen volledig dichtgegroeid met bomen en duinrozen’, legt Hans uit, terwijl we uitkijken over een glooiende vlakte met veel los stuivend zand. ‘Toen we dit gebied open wilden maken, leidde dat in eerste instantie tot enorm veel verzet. Maar als je kan uitleggen dat een gebied oorspronkelijk zo was en dat door natuurherstel zelfs zeldzame planten en dieren kunnen terugkeren, scheelt dat een hoop.’    

Koeienvlaai

Even verderop wijst Hans op een flinke pootafdruk in het zand: ‘Zie je dit? Dat is van die koeien.’ De boswachter doelt op een kudde Schotse Hooglanders die in het duingebied leeft. Niet de enige sporen die de beesten achterlieten, want overal waar we lopen liggen grote stevige koeienvlaaien. Ondanks dat zijn de Hooglanders en de acht kalfjes die vorig jaar werden geboren volgens Hans wel een echte hit: ‘Boswachter heb je ze al gezien?’. ‘Het is ongeveer het eerste wat kinderen me tegenwoordig vragen.’ Maar de koeien zijn meer dan een leuke attractie, want samen met dat van de konijnen zorgt hun gegraas ervoor dat het duin open blijft.

In het Westduinpark is de kudde Schotse Hooglanders een echte hit. Hans ziet aan de pootafdrukken hoe de Hooglanders zich in het duingebied verplaatsen.

Missie

‘Het valt me wel steeds vaker op dat kinderen niet meer zo gewend aan de natuur zijn’, zegt Hans enigszins zorgelijk. ‘Sommige hebben de duinen zelfs nog nooit gezien en zijn dan doodsbang dat het hier vol grote, enge beesten zit.’ Hans vindt het dan ook belangrijk om zoveel mogelijk kinderen iets bij te brengen over de natuur. Niet iets wat bij het vaste takenpakket van een boswachter hoort, maar eerder een missie die hij, ook buiten zijn werk voor de gemeente, graag vervult. Bijvoorbeeld met educatieve programma’s als ‘Door de ogen van de boswachter’ (in samenwerking met Natuur- en Milieueducatie) en 'NatuurWijs', van de gelijknamige stichting. ‘We nemen kinderen daarin mee op een ontdekkingstocht’, vertelt Hans. ‘Welke dierengeluiden hoor je en welke sporen zie je? Spelenderwijs leren we ze dan om te luisteren en te kijken zoals wij dat ook doen.’

Boswachter0700184.jpg
Geen dag is hetzelfde voor Hans. Iedere dag gaat hij weer op ontdekkingstocht.

Wist je dat…

  • ... de bunkers in het Westduinpark bij de Atlantikwall horen? Dat is een verdedigingslinie die de nazi’s in de Tweede Wereldoorlog langs de Nederlandse kust bouwden.
  • ... er ooit een grote wietplantage in een van de bunkers in de duinen werd ontdekt?
  • ... in het duingebied heel veel eetbare planten voorkomen, zoals rucola en wilde asperges?
  • ... een deel van het Westduingebied ooit werd gebruikt door koning Willem II als privéjachtgebied? Van de grenspalen waarmee de koning dat gebied markeerde, is er in het Westduingebied nog maar een overgebleven als herinnering.
  • ... de nachtegaal in het voorjaar en in de zomer veel voorkomt in de duinen en dat de nachtegalen niet alleen ‘s-nachts, maar ook overdag zingen?
  • ... de vulkaan, een van de hogere duintoppen in de duinen, een van de bekendste vogeltrektelpunten van Nederland is?
  • ... wanneer je in het Westduinpark helemaal naar boven loopt, richting de zee, je bij helder weer in de verte de skyline van Den Haag, Rotterdam, Delft en soms zelfs IJmuiden kan zien liggen? 

Meer weten?

Meer informatie over de boswachters in Den Haag vind je op denhaag.nl.

Meer Editie070?

Wil je meer verhalen lezen over de stad? Bekijk dan ook de andere verhalen op Editie070.

Door de ogen van de boswachter

Gepubliceerd op 10 februari 2017 Geschreven door Stéphanie Albicher Fotografie door Valerie Kuypers

Heb jij een idee voor een verhaal op Editie070?

Editie 06

10 februari 2017
Alle edities Sluiten X
Meer artikelen?
06