Een woordenwisseling met de Haagse straatdichter

Editie 17
170707MBStraatdichter258.jpg

Geef hem één woord, en hij maakt er een gedicht over: Sjaak Kroes, de Haagse straatdichter. Misschien ben je ‘m al wel eens tegengekomen. Met zijn fiets ‘De woordenwisseling’ rijdt hij zowat dagelijks door Den Haag op zoek naar een plekje om zijn gedichten te schrijven en ze voor te dragen. En dat kan werkelijk overal zijn: op de Lange Poten, de Fred, het Kerkplein, in de Paleistuin of de Fahrenheitstraat. Sjaak is graag daar waar de mensen zijn en waar het leeft. Maar het allerliefst strijkt hij neer in de duinen tussen Scheveningen en Kijkduin. Daar komen zijn beste gedichten tot stand.

Het begon allemaal anderhalf jaar geleden. Sjaak was zijn baantje bij het callcenter meer dan zat en hij besloot het helemaal anders te gaan doen. ‘Ik wilde mijn passie achterna en mijn interesse voor mensen combineren met mijn talent om te schrijven. Ik heb mijn baan opgezegd en ben weer bij mijn ouders gaan wonen op Scheveningen. En zo kreeg ik de kans iets te doen wat ik echt leuk vind: in gesprek gaan met mensen, mijn gedachten daarover de vrije loop te laten en te vangen in een gedicht. En zo werd ik straatdichter!’

Oldskool typemachine

Sjaak begon klein; met zijn pop-up tafeltje en twee klapstoeltjes trok hij door de stad. Inmiddels heeft hij een speciale fiets laten bouwen waarin hij alles kwijt kan; zijn klapstoeltjes, tafelblad en natuurlijk zijn typemachine. Want wat is een dichter zonder typemachine? Alleen al daarmee trekt Sjaak veel bekijks. ‘Het lijkt misschien op een gewone iPad met toetsenbord, maar moet je horen’, zegt Sjaak trots.  Zodra hij gaat tikken, klinkt het als een oldskool typemachine. ‘Ook het lettertype is zoals je het van vroeger kent. Alleen kan ik wel typefoutjes maken, dat is het voordeel van een digitale typemachine, hij werkt op bluetooth. En als het gedicht klaar is, geef ik het niet mee, maar dan mail ik het. Lekker groen en het gedicht is tenminste ook niet gekreukeld als je thuis komt.’ 

170707MBStraatdichter198.jpg
Wat is een dichter zonder typemachine?

Maar waar komt toch die passie voor het dichten vandaan? ‘Ik schreef eigenlijk altijd al wel. Vroeger maakte ik gedichtjes voor meisjes uit mijn klas en die vielen in de smaak. Ik weet van mezelf dat ik goed kan associëren. Als voorbijgangers mij iets vertellen, dan heb ik daar allerlei beelden en gedachten bij. En dat vind ik weer interessant om met hen te delen. Ik merk ook dat men het leuk vindt dat ik ad rem ben. En ik probeer een gedicht altijd persoonlijk te maken, want dat slaat aan. Daarom is het gesprek dat eraan voorafgaat allerbelangrijkst. Ik werk niet voor niks onder de naam ‘De woordenwisseling’. Daar gaat het om. De gesprekken met mensen inspireren mij en daar haal ik de input uit om te schrijven.’

Olieraffinaderij, honden en een vintagewinkel

Hoe unieker hetgeen is wat iemand aan zijn tafel brengt, hoe meer Sjaak kan teruggeven. ‘Als iemand bijvoorbeeld vraagt iets over de liefde te schrijven, dan vind ik dat erg lastig. Het is een te groot onderwerp. Vraagt iemand me iets te schrijven over een olieraffinaderij, geen probleem! Ik vind dat een mooi woord en zie daar echt van alles bij: een verlaten industrieterrein, pijpleidingen, rondingen, achtergebleven vuilnis. Ik kan het echt visualiseren. Maar vraag me niet een gedicht te maken over een hond. Een hond is voor mij gewoon een hond. Het blaft en het doet, maar er gebeurt verder niets mee. Het baasje heeft er een gevoelsband mee, maar ik kom er in mijn gedichten niet verder mee. Nee, geef mij maar een uitvergroting, verkleining of een tegenstelling. Dat vind ik spannend. Laatst heb ik een gedicht geschreven over een vintagewinkel, ook zo’n mooi onderwerp en het is nu een van mijn favoriete gedichten.’ 

170707MBStraatdichter108.jpg
Sjaak haalt zijn inspiratie uit de gesprekken die hij met mensen heeft.

In de duinen

Als straatdichter van beroep heb je vast geen gebrek aan inspiratie. Of toch wel? ‘Je zou denken dat ik het ene gedicht na het andere schrijf in het drukke centrum van de stad. Maar dat wisselt heel erg. Ik heb dagen dat ik er zes à zeven schrijf en soms ook helemaal niks. In de stad is het ook niet altijd gemakkelijk om contact te maken; er gaat veel langs mij heen. Daarom vind ik het heerlijk om in de duinen te werken. Zeker als het mooi weer gedichtenweer is! Dan zit ik meestal aan de Strandslag, ter hoogte van strandpaviljoen de Kwartel. De mensen daar zijn relaxt en vinden het leuk een praatje te maken. Het zijn niet de toeristen die er komen, maar juist de echte Hagenaars. Ze hebben vaak ook affiniteit met kunst en cultuur en met wat ik doe. En omdat ze er vaak komen, bouw ik een band met ze op. We hebben echt onderonsjes. En die dienen weer als inspiratie voor mijn gedichten!’

Mooi weer dichter?

Met mooi weer is Sjaak dus vaak te vinden aan het strand, maar wat doet hij als het pijpenstelen regent of het buiten vriest? ‘Natuurlijk is het fijn als de zon schijnt, maar ook met slecht weer ga ik aan het werk. Ik hoop wel dat de zaken op een gegeven ogenblik zo goed gaan, dat ik af en toe bij noodweer verstek kan laten gaan. Voor de gedichten die ik op straat maak, mag men geven wat men het waard vindt. Op bruiloften en evenementen verdien ik vaak wel iets meer. Dat zou ik dus ook wel vaker willen doen. Maar ik heb nog meer dromen. Ik wil mijn skills als schrijver beter ontwikkelen en daarom heb ik mij opgegeven voor de Schrijversvakschool. Binnenkort hoor ik of ik ben toegelaten. Ook het buitenland lonkt. Ik zou heel graag een keer met defensie mee willen op uitzending en dan in het kamp gedichten schrijven voor het thuisfront. Of naar Curaçao of Vegas. Daar zie ik mezelf ook wel zitten. Maar voorlopig blijft deze straatdichter in Den Haag; weer of geen weer. In Den Haag voel ik me thuis!’

170707MBStraatdichter066.jpg
Sjaak voelt zich thuis in Den Haag.

Meer weten?

Meer informatie over het werk van Sjaak vind je op de woordenwisseling.nl. Ook op Facebook en Instagram is Sjaak actief. Volg jij hem al?

Meer Editie070?

Wil je meer verhalen lezen over de stad? Bekijk dan ook de andere verhalen op Editie070.

Een woordenwisseling met de Haagse straatdichter

Gepubliceerd op 14 juli 2017 Geschreven door Alice Moore Fotografie door Martijn Beekman

Heb jij een idee voor een verhaal op Editie070?

Editie 17

14 juli 2017
Alle edities Sluiten X
Meer artikelen?
17